Ipa ti awọn aṣoju chelating ninu awọn ọja fifọ
Chelate, chelate tí àwọn ohun èlò chelating ṣe, wá láti inú ọ̀rọ̀ Giriki Chele, tí ó túmọ̀ sí claw crab. Chelates dà bí èékánná akan tí ó di àwọn ion irin mú, èyí tí ó dúró ṣinṣin gan-an tí ó sì rọrùn láti yọ tàbí láti lo àwọn ion irin wọ̀nyí. Ní ọdún 1930, wọ́n ṣe chelate àkọ́kọ́ ní Germany - EDTA (ethylenediamine tetraacetic acid) chelate fún ìtọ́jú àwọn aláìsàn tí ó ní majele irin líle, lẹ́yìn náà ni wọ́n ṣe chelate náà tí wọ́n sì fi sí ìfọṣọ kemikali ojoojúmọ́, oúnjẹ, ilé iṣẹ́ àti àwọn ohun èlò míràn.
Lọ́wọ́lọ́wọ́, àwọn olùpèsè pàtàkì ti àwọn ohun èlò chelating ní àgbáyé ni BASF, Norion, Dow, Dongxiao Biological, Shijiazhuang Jack àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Agbègbè Asia-Pacific ni ọjà tó tóbi jùlọ fún àwọn aṣojú chelating, pẹ̀lú ìpín tó ju 50% lọ àti iye ọjà tó ju US $1 bilionu lọ, pẹ̀lú àwọn ohun èlò tó wọ́pọ̀ nínú iṣẹ́ ọṣẹ ìfọṣọ, ìtọ́jú omi, ìtọ́jú ara ẹni, ìwé, oúnjẹ àti ohun mímu.
(Ìṣètò molikula ti aṣojú chelating EDTA)
Àwọn ohun èlò ìdènà ààrùn máa ń ṣàkóso àwọn ion irin nípa fífi àwọn ion irin ṣe àtúnṣe àwọn multi-ligand wọn láti ṣẹ̀dá chelates.
Láti inú ètò yìí, a lè lóye pé ọ̀pọ̀ àwọn molecule pẹ̀lú multi-ligand ní irú agbára chelation bẹ́ẹ̀.
Ọ̀kan lára àwọn tó wọ́pọ̀ jùlọ ni EDTA tó wà lókè yìí, èyí tó lè pèsè àwọn átọ̀mù nitrogen méjì àti àwọn átọ̀mù atẹgun carboxyl mẹ́rin láti bá irin náà ṣiṣẹ́ pọ̀, ó sì lè lo mọ́lẹ́kúlù kan láti fi ion calcium tó nílò ìṣọ̀kan 6 di ara wọn mú, èyí tó lè mú kí ọjà tó dúró ṣinṣin pẹ̀lú agbára chelation tó dára. Àwọn chelators mìíràn tí wọ́n sábà máa ń lò ni sodium phytate bíi sodium gluconate, sodium glutamate diacetate tetrasodium (GLDA), sodium amino acids bíi methylglycine diacetate trisodium (MGDA), àti polyphosphates àti polyamines.
Gẹ́gẹ́ bí gbogbo wa ṣe mọ̀, yálà nínú omi ẹ̀rọ tàbí nínú omi àdánidá, calcium, magnesium, àti iron plasma wà, àwọn ion irin wọ̀nyí nínú ìdàgbàsókè ìgbà pípẹ́, yóò mú àwọn ipa wọ̀nyí wá lórí ìgbésí ayé wa ojoojúmọ́:
1. A kò fọ aṣọ náà dáadáa, èyí sì máa ń fa ìpele tí ó wà nínú rẹ̀, líle àti òkùnkùn.
2. Kò sí ohun ìwẹ̀nùmọ́ tó yẹ lórí ilẹ̀ líle náà, àti àwọn ohun tí a fi pamọ́ sí iwọ̀n.
3. Díwọ̀n àwọn ohun èlò ìtọ́jú oúnjẹ àti àwọn ohun èlò dígí
Líle omi túmọ̀ sí iye calcium àti magnesium nínú omi, omi líle yóò sì dín agbára ìfọṣọ kù. Nínú àwọn ọjà ìfọṣọ, ohun èlò ìfọṣọ lè ṣe àtúnṣe pẹ̀lú calcium, magnesium àti àwọn ion irin mìíràn nínú omi, kí ó baà lè mú kí omi rọ̀, kí ó sì dènà calcium àti magnesium plasma láti má ṣe ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ohun èlò ìfọṣọ náà, kí ó sì yẹra fún kíkó ipa ìfọṣọ náà ní ipa, èyí tí yóò mú kí iṣẹ́ ìfọṣọ náà sunwọ̀n síi.
Ni afikun, awọn ohun elo chelating tun le jẹ ki akojọpọ ti ọṣẹ naa duro ṣinṣin ati ki o dinku si ibajẹ nigbati a ba gbona tabi tọju rẹ fun igba pipẹ.
Fífi ohun èlò ìfọṣọ chelating kún ọṣẹ ìfọṣọ lè mú kí agbára ìfọṣọ rẹ̀ pọ̀ sí i, pàápàá jùlọ ní àwọn agbègbè tí líle ìfọṣọ ti ní ipa lórí agbára ìfọṣọ, bí àríwá, gúúsù ìwọ̀ oòrùn àti àwọn agbègbè mìíràn tí líle omi pọ̀ sí i, ohun èlò ìfọṣọ náà tún lè dènà àwọn àbàwọ́n omi àti àbàwọ́n láti wó lulẹ̀ lórí aṣọ náà, kí ọṣẹ ìfọṣọ náà lè wọ́ ara rẹ̀ kí ó sì rọrùn láti lẹ̀ mọ́ ojú aṣọ náà, èyí tí yóò mú kí agbára ìfọṣọ náà sunwọ̀n sí i ní àkókò kan náà. Ó tún mú kí funfun àti ìrọ̀rùn rẹ̀ sunwọ̀n sí i, iṣẹ́ tí ó rọrùn kò ní grẹ́yẹ́ tó bẹ́ẹ̀ tí ó sì gbẹ.
Bákan náà nínú ìwẹ̀nùmọ́ ojú ilẹ̀ líle àti ìwẹ̀nùmọ́ àwọn ohun èlò tábìlì, ohun èlò ìwẹ̀nùmọ́ inú ọṣẹ náà lè mú kí ìtúpalẹ̀ àti ìtúpalẹ̀ ọṣẹ náà sunwọ̀n síi, kí àbàwọ́n àti ìwọ̀n rẹ̀ lè rọrùn láti yọ kúrò, àti pé iṣẹ́ tí ó rọrùn ni pé ìwọ̀n náà kò lè dúró, ojú ilẹ̀ náà yóò mọ́ kedere, àti pé dígí náà kò ní fi omi bò ó. Àwọn ohun èlò ìwẹ̀nùmọ́ tún lè dara pọ̀ mọ́ atẹ́gùn nínú afẹ́fẹ́ láti ṣẹ̀dá àwọn èròjà tí ó dúró ṣinṣin tí ó ń dí ìfọ́mọ́lẹ̀ àwọn ojú irin lọ́wọ́.
Ni afikun, ipa chelating ti awọn aṣoju chelating lori awọn ion irin tun ni a lo ninu awọn afọmọ paipu fun yiyọ ipata kuro.